ویتامین ث ( Ascorbic Acid )

ویتامین ث

ویتامین C یا آسکوربیک اسید از جمله ویتامین های محلول در آب است که در بدن انسان ساخته نمی شود. مهم ترین اختلال ناشی از کمبود این ویتامین بیماری معروف اسکوربوت است. بیشتر علایم این بیماری به ویژه آنهایی که مربوط به بافت پیوندی می­شوند به علت اثرات ویتامین C در سنتز کلاژن است که منجر به شکنندگی عروق خونی و سایر نقایص می شود.

ویتامین C در تنظیم جذب، انتقال و ذخیره­ آهن دخالت دارد و به جذب روده­ای آهن از طریق احیا آهن فریک به فرم فروس کمک می­کند. همچنین می تواند سنتز فریتین (فرم ذخیره آهن) را برای افزایش ­ آهن در سلول ها تحریک کند.

وظایف ویتامین C در بدن

  • آنتی اکسیدان و نقش در پیشگیری از بیماری عروق کرونر قلب و سرطان
  • تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی
  • حفظ شادابی و طراوت پوست
  • تقویت سیستم ایمنی

 

منابع غذایی ویتامین C

در حدود 90% ویتامین C در رژیم غذایی معمولی از میوه ها و سبزیجات تامین می شود. فلفل سبز و قرمز، مرکبات و آب مرکبات، کلم براکلی، کلم بروکسل، توت فرنگی، گریپ فروت، طالبی و انبه، از منابع غنی ویتامین C به شمار می روند. فرآیند پخت فعالیت این ویتامین را از بین می برد.

 

عملکرد

نقش این ویتامین در جلوگیری از سرطان ها خاصیت آنتی اکسیدانی این ماده است. علاوه بر این ویتامین C با مهار تشکیل کارسینوژن هایی نظیر نیتروز آمین های و مهار رشد هلیکوباکتر پیلوری از ایجاد زخم و سرطان معده جلوگیری می کند.

ویتامین C در کاهش بروز، شدت و طول دوره­ علایم سرماخوردگی موثر است. به نظر می­رسد این اثر تا حدی مربوط به خاصیت آنتی هیستامین ویتامین C باشد. این ویتامین می­تواند کموتاکسی نوتروفیل ها را با کاهش غیر مستقیم اثرات مهار کننده ایمنی هیستامین افزایش دهد. به نظر می­رسد ویتامین C در محافظت علیه ایجاد آسم و سایر بیماری های ریوی انسدادی و همچنین محافظت از مسیرهوایی در برابر اثرات آلرژن ها، عفونت های ویروسی و محرک ها نیز در بعضی افراد موثر باشد. آلرژن ها، ویروس ها و مواد محرک نظیر اوزون و اکسیدهای نیتروژن و اکسیدهای گوگرد منجر به افزایش استرس اکسیداتیو در مسیرهای هوایی می­شوند که می­تواند منجر به تنگی برونش ها شود. واضح است که این اثر محافظتی ویتامین C مربوط به خواص آنتی اکسیدانی آن است.

بعضی مطالعات حاکی از اثر حفاظتی مکمل ویتامین C دربرابر کاتاراکت (آب مروارید) است. به نظر می­رسد کدر شدن عدسی مرتبط با سن می تواند به علت استرس اکسیداتیو باشد. بافت چشم ویتامین C را تغلیظ می کند و خاصیت آنتی اکسیدانی ویتامین می­تواند عامل تاثیر آن در محافظت از کاتاراکت باشد.

خواص آنتی اکسیدانی ویتامین C مسئول اثر آن در حفاظت بافت در برابر اثرات مخرب بعضی مواد شیمیایی سمی و فلزات سنگین نیز می­باشد. بر طبق مطالعات، میزان بالای اسید آسکوربیک در سرم منجر به کاهش سطح خونی افزایش یافته­ سرب می شود.

نقش این ویتامین در جلوگیری از بیماری های قلبی- عروقی مهار اکسیداسیون LDL و در نتیجه پیشگیری از ایجاد رسوب و پلاک در عروق می باشد.

میزان این ویتامین در افراد سیگاری به علت مقابله با سموم حاصله از سیگار کاهش می یابد و این افراد نیاز به دریافت بیشتری از این ویتامین دارند.

ویتامین C برای درمان بیماران دچار سوختگی سودمند است و می­تواند در سلامت لثه و ترمیم زخم به صورت عمومی مفید باشد.

ویتامین C جوشان چیست؟

ویتامین C جوشان از L-آسکوربیک اسید، اسید سیتریک و بی کربنات سدیم تشکیل می­شود. زمانی که قرص در آب انداخته می شود، اسید سیتریک با بی کربنات سدیم واکنش داده و سیترات سدیم و دی اکسید کربن حاصل می­شود. همچنین مقداری از بی کربنات سدیم با اسید آسکوربیک واکنش داده و مقداری آسکوربات سدیم حاصل می­شود. برای بعضی افراد تحمل قرص جوشان ویتامین C آسان تر از مکمل اسید آسکوربیک است.

 

موارد احتیاط

با اینکه با متابولیسم اسید آسکوربیک، اگزالیک اسید حاصل می­شود، اما تقریبا نامحتمل است که بتواند در افراد سالم مشکلات کلیوی ایجاد کند. افرادی که سابقه سنگ کلیوی یا عدم کفایت کلیوی دارند باید در استفاده از دوزهای بیش از میزان توصیه شده ویتامین C به صورت مکمل احتیاط کنند.

از آنجایی که اسید آسکوربیک در تنظیم جذب و انتقال آهن دخالت دارد، افراد مبتلا به هموکروماتوز(اختلال افزایش ذخیره آهن در بدن) و تالاسمی نباید از دوزهای بالای ویتامین C استفاده کنند.

زنان باردار و مادران شیرده باید از مصرف مکمل ویتامین C با دوزهای بیشتر از میزان مجاز توصیه شده اجتناب کنند.

 

میزان توصیه شده مصرف روزانه ویتامین C چقدر است؟

ویتامین c